Met de huidige maatregelen van het kabinet omtrent het Corona-virus, ontkom je als werkgever er bijna niet meer aan: thuiswerken. Maar wat betekent dit nou voor jou als ondernemer? Wat moet je regelen en in hoeverre ben je verantwoordelijk voor de werkplek?
 

Plaatsonafhankelijk werken

In juli 2012 is het Arbeidsomstandighedenbesluit gewijzigd. Het begrip ‘thuiswerken’ is vervangen door de term ‘plaatsonafhankelijke arbeid’. Kort gezegd gaat het om werknemers die in opdracht van de werkgever werken, maar dan op een andere plaats dan de locatie van de werkgever. Dit kan thuis zijn, maar bijvoorbeeld ook in een hotel.

Verplichtingen werkgever

Maar waar ben je nou verantwoordelijk voor als werkgever als je werknemers niet op kantoor werken, maar gedwongen zijn om thuis te werken? De Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet) verplicht de werkgever te zorgen voor een veilige en gezonde werkplek. De kosten daarvan komen voor rekening van de werkgever. Maar wat houdt dit concreet in? Ik som enkele voorbeelden op.

  • De werkgever is verplicht te zorgen dat de werkplek van de werknemer thuis aan de ergonomische eisen voldoet, zodat gezondheidsklachten zoveel mogelijk beperkt blijven. Denk hierbij aan de aanschaf van de juiste stoel en de juiste hoogte van een bureau. Eventueel kan een arbeidsdeskundige ter plaatse worden gevraagd een oordeel te geven over de ergonomische omstandigheden, al zal het inzetten van een dergelijke deskundige in deze crisistijd lastig worden,
     
  • De werkgever dient afspraken te maken over het op tijd nemen van de pauze- en rusttijden.
     
  • De werkgever dient er zorg voor te dragen dat de werksituatie veilig is. Zo kan de werkgever de inrichting van een publieke ruimte niet veranderen, maar kan in deze tijd wel verbieden te werken in een ruimte die slecht geventileerd wordt en/of waar veel mensen aanwezig zijn.

Bovenstaande voorbeelden zien slechts op de werknemer met een kantoorbaan. Maar thuiswerk hoeft natuurlijk niet kantoor gebonden te zijn. Zo is het ook mogelijk werknemers bepaalde voorraden vanuit huis te laten verpakken, controleren etc. De Arbowetgeving stelt echter wel grenzen aan de maximumvoorraad die een thuiswerker in huis mag hebben. Voor het gebruik van stoffen die een gevaar van de gezondheid kunnen opleveren, zijn daarnaast extra strenge eisen gesteld.

Thuiswerkers die geen kantoorbaan hebben, maken vaak gebruik van stoffen als lijm, oplosmiddelen en ontsmettingsmiddelen. De hoofdregel is dat werken met deze stoffen enkel is toegestaan als voor de veiligheid niet meer nodig is dan eventueel handschoenen en een veiligheidsbril.

Stappenplan

Maar hoe ga je als ondernemer te werk en welke risico’s zijn er onder de thuiswerkers? Mijn advies is om dit te onderzoeken door de volgende drie stappen te ondernemen.

  1. Inventariseer de risico’s
    Allereerst is van belang om in kaart te brengen welke werkzaamheden vanuit huis kunnen en gaan worden uitgevoerd. Voor hoeveel werknemers is dit? Op welke wijze werken de werknemers en wat hebben zij nodig om goed te kunnen werken? Wat zijn de risico’s als zij niet op de juiste wijze werken? Denk hierbij aan RSI, rugklachten of slapeloosheid.
     
  2. Geef voorlichting aan de werknemers over de risico’s en leg dit schriftelijk vast
    Na het in kaart brengen, is het belangrijk om de werknemers goed in te lichten over de risico’s en de mogelijkheden. Laat de werknemers zelf aangeven wat zij nodig hebben en ga hierover in gesprek met elkaar. Skype kan op dit moment een goed instrument zijn om meerdere medewerkers tegelijk te informeren. Leg de afspraken vervolgens goed schriftelijk vast. Gaat het thuiswerken langer dan enkele maanden duren? Herhaal de voorlichting in ieder geval eens in het kwartaal en neem de risico’s ook op in de RI&E.
     
  3. Stel werknemers zelf in de gelegenheid zich te laten onderzoeken op risico’s
    In deze tijd, waarin wordt geadviseerd zo min mogelijk contact met elkaar te hebben, is het voor de werkgever geen doen om iedere woning langs te gaan en de risico’s ter plekke te bekijken. Leg daarom bij de werknemer een verantwoordelijkheid neer om de risico’s te checken, bijvoorbeeld met een uitgebreide werkwijze hoe een ergonomische werkhouding eruit ziet.

Inspectie SZW

Let op! De inspecteur van de Inspectie SZW kan de arbeidsomstandigheden bij de werknemer thuis controleren. Voldoet deze niet aan de norm van een “veilige en gezonde werkomgeving”, dan riskeer je een sanctie.

Instructierecht

Op dit moment heeft de overheid slechts geadviseerd zoveel mogelijk thuis te werken, het is nog geen verplichting. Als werkgever heb je een instructierecht en mag je besluiten dat thuiswerken niet tot de mogelijkheden behoort. Je moet er echter wel voor zorgen dat de werksituatie veilig en gezond blijft. Als het werken op kantoor in verband met de gezondheidsrisico’s door het Corona-virus niet meer verantwoord blijkt te zijn, moet je met een goed verhaal komen om het thuiswerken alsnog te verbieden.