Rechtsmacht bij online inbreuk op auteursrecht

Gepubliceerd op 15-01-2014

In welk land is de rechter bevoegd kennis te nemen van een aansprakelijkheidsvordering indien er een online inbreuk wordt gemaakt op het auteursrecht?

Wanneer het gaat om een onrechtmatige daad, zoals de inbreuk op een auteursrecht, is de rechter bevoegd in het land waar “het schade brengende feit zich heeft voorgedaan of kan voordoen” aldus  artikel 5 (3) van EEX-verordening 44/2001.  De schade kan alleen maar intreden in een lidstaat, indien het recht dat geschonden zou zijn, beschermd wordt in die lidstaat.

Een Nederlandse volkszanger zal dus in Barcelona moeten procederen wanneer zou blijken dat er illegale kopieën van de door hem gemaakte Hollandse meezingers op de Ramblas worden verhandeld. Hoe zit dit nu als de illegale kopieën niet in een winkeltje in Barcelona, maar online worden aangeboden op een Spaanse website? Moet er dan ook in Spanje geprocedeerd worden? Over een vergelijkbare vraag heeft het Europese Hof van Justitie zich onlangs uitgelaten.[1]

 

Feiten
De heer Pinckney, woonachtig in de Franse stad Toulouse, is auteur, componist en performer van twaalf nummers opgenomen door de band Aubrey Small. Zonder zijn toestemming bleken deze nummers gereproduceerd te zijn en in Oostenrijk op een CD gezet te zijn door Mediatech. Vervolgens zijn deze nummers in het Verenigd Koninkrijk op de markt gebracht via verschillende websites door de het bedrijf Crusoe of Elegy.

Deze websites waren behalve in het Verenigd Koninkrijk ook toegankelijk in Frankrijk en het was derhalve ook mogelijk om de nummers in Frankrijk te kopen. De heer Pinckney heeft in Toulouse een rechtszaak aangespannen tegen Mediatech wegens een inbreuk op zijn auteursrecht. Mediatech verweerde zich door te stellen dat de Franse rechter geen rechtsmacht had in deze zaak. De vermeende inbreuk zou immers in het Verenigd Koninkrijk hebben plaatsgevonden, derhalve zou alleen de rechter in het Verenigd Koninkrijk rechtsmacht hebben of alternatief de rechter in Oostenrijk alwaar de verweerder woonachtig was. Wanneer de CD in het Verenigd Koninkrijk in een platenzaak te koop was aangeboden zou de Franse rechter immers ook geen rechtsmacht hebben gehad.

Het Europese Hof van Justitie heeft zich uiteindelijk als volgt uitgesproken over deze zaak: Het is juist dat de bevoegdheid ligt bij het gerecht van de plaats waar het schade brengende feit zich heeft voorgedaan of zich kan voordoen. In deze casus is dat dus in ieder geval het Verenigd Koninkrijk. Daarnaast moet als plaats waar het schade brengende feit zich heeft voorgedaan of kan voordoen ook worden aangemerkt het land waarin de internetsite toegankelijk is waarop een inbreuk op het auteursrecht wordt gemaakt. De rechter in dit land heeft dan enkel rechtsmacht ten aanzien van de schade die is aangericht in de lidstaat waarin deze rechter zetelt.

 

Conclusie
De rechter van een Europese lidstaat is dus bevoegd zich over een zaak uit te spreken indien het schade brengende feit zich heeft voorgedaan of zich kan voordoen in deze lidstaat. Dit is ook het geval indien de website waarop de inbreuk plaatsvindt toegankelijk is in de lidstaat van de aangezochte rechter. Een Nederlandse zanger kan dus gewoon naar de Nederlandse rechter indien er een inbreuk wordt gemaakt op zijn auteursrecht via een in Nederland toegankelijke website uit een andere Europese lidstaat. Deze Nederlandse rechter zal zich dan alleen mogen uitlaten over de schade die in Nederland is geleden.

Mr. drs. R.J. van der Hauw
Vakgroep Intellectueel Eigendom en ICT
hauw@bierman.nl



[1] HvJ EU zaak C-170/12 Pinckney