Reclame bedrijfspand vergunningplichtig

Gepubliceerd op 25-06-2012

Bouwformatie, nummer 3, 20 maart 2012

 
Vrijwel iedere ondernemer zal de behoefte hebben, zijn onderneming zichtbaar te maken voor het publiek en aandacht te vragen voor zijn product. Reclame aan of op het bedrijfspand is dan een uitstekend middel. Maar let op, ook reclame-uitingen kunnen vergunningplichtig zijn. Dit is onlangs weer bepaald in een uitspraak van Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (ARRS 1 februari 2012, 201105490).
 
In deze zaak ging het om geplaatste reclame-uitingen bestaande uit een raamwerk met twee spandoeken op de zuidgevel, en een raamwerk met drie spandoeken op de oostgevel van een bedrijfspand. Volgens de eigenaar hiervan waren de beide raamwerken met spandoeken geen bouwwerk. Daartoe voerde hij aan dat geen sprake was van een bouwkundige constructie. Ook wees hij erop dat het mogelijk was om deze reclame-uitingen, zonder aantasting van de gevel, in korte tijd te verwijderen.
 
In een zaak als deze, draait het om de vraag of al dan niet sprake is van een bouwwerk. Voor bouwwerken is namelijk meestal een vergunning vereist. Wanneer is sprake van een “bouwwerk”?
 
De term "bouwwerk" is niet gedefinieerd in de Wabo. In de Woningwet (oud) was dit evenmin het geval. In de jurisprudentie wordt bij herhaling aansluiting gezocht bij de in de modelbouwverordening gegeven definitie van het begrip “bouwwerk”. Deze luidt: elke constructie van enige omvang van hout, steen, metaal of ander materiaal, die op de plaats van bestemming hetzij direct hetzij indirect met de grond verbonden is, hetzij direct of indirect steun vindt in of op de grond, bedoeld om ter plaatse te functioneren.
 
De reclame-uitingen in de onderhavige zaak bestonden uit buizenframes met een dikte van 60 mm. In het frame was een zeildoek gespannen ter grootte van 18 bij 3,65 meter. De buizenframes waren door middel van houders en beugels met schroeven aan de gevels bevestigd. De Afdeling oordeelde dat deze raamwerken met spandoeken wel degelijk als bouwvergunningplichtige bouwwerken moeten worden beschouwd.
 
De Afdeling overwoog dat de raamwerken tezamen met het systeem dat benodigd is om aan de gevel te bevestigen, zijn aan te merken als een constructie van enige omvang, bedoeld om ter plaatse blijvend te functioneren.
Dat deze constructie, naar de eigenaar stelde, veel gebruik wordt, gemakkelijk verkrijgbaar en eenvoudig te monteren is, maakt dat niet anders. Deze gegevens zijn volgens de Afdeling niet relevant bij beantwoording van de vraag of sprake is van een constructie. Evenmin is van belang dat de spandoeken eenvoudig uit de raamwerken kunnen worden verwijderd. Nu zowel het raamwerk als de spandoeken vereist zijn om tezamen als reclame-uiting te kunnen functioneren, kan daartussen geen scheiding worden aangebracht, aldus de Afdeling.
 
De Afdeling vervolgde dat het feit dat de constructies binnen een relatief korte termijn van de gevel kunnen worden verwijderd, niet tot gevolg heeft dat geen sprake is van een bouwvergunningplichtig bouwwerk, nu de raamwerken zijn bedoeld om gedurende een langere periode ter plaatse te functioneren. Kortom, bepalend is volgens de Afdeling het duurzaam plaatselijk karakter van de reclame-uitingen.
 
Het voorgaande leert dat indien u van plan bent reclame aan te brengen of te wijzigen aan uw pand of op uw terrein, het raadzaam is om u door de gemeente goed te laten voorlichten over de voorwaarden waaronder deze reclame eventueel mag worden aangebracht. Indien nodig, moet toestemming of een omgevingsvergunning worden aangevraagd. Mocht u reclame hebben aangebracht zonder vergunning en/of in strijd met de redelijke eisen van welstand en heeft u een last onder dwangsom gehad van de gemeente, laat u dan informeren over wat uw rechten, plichten en mogelijkheden zijn en voorkom dat u de dwangsom moet betalen. Verder is van belang om nooit zomaar reclame weg te halen met de gedachte dat u deze later wel weer mag ophangen. Is reclame eenmaal weggehaald dan geldt voor het opnieuw ophangen van reclame in principe het nieuwe beleid. U moet dan toestemming of vergunning aanvragen. Voldoet uw oude reclame niet aan het nieuwe beleid en haalt u deze weg, dan kunt u in ieder geval geen beroep meer doen op de oude vergunning, toestemming of op het overgangsrecht. Doe dit dus pas als het echt niet anders kan, derhalve vóór u de dwangsom verbeurt.
 
Bierman Advocaten Tiel
mw. mr. E.A.M. (Esther) van Gaal, advocaat