Gehandeld namens B.V., en toch persoonlijk aansprakelijk

Gepubliceerd op 29-05-2012

Veel bestuurders realiseren zich niet dat het grote gevolgen kan hebben wanneer de vennootschap overeenkomsten niet nakomt. Een bestuurder kan hiervoor namelijk persoonlijk aansprakelijk worden gesteld. Dit was ook het geval in de kwestie die speelde bij het Gerechtshof ’s-Hertogenbosch.
 
Daar ging het om een geval waarbij Limax via de webshop van Online 4U B.V. twee laptops met toebehoren had besteld en de koopprijs ad € 3.038,45 had voldaan op de bankrekening van Online 4U. Volgens de vermelding op de website bedroeg de levertijd 6 tot 8 werkdagen. Online 4U had per e-mail de bestelling bevestigd. Vervolgens ontving Limax geen levering of bericht van Online 4U.
 
Twee maanden na de bestelling werd Online 4U in staat van faillissement verklaard. Limax diende haar vordering in het faillissement in. Het faillissement werd vervolgens wegens gebrek aan baten opgeheven, hetgeen betekent dat er geen uitkering aan schuldeisers had plaatsgevonden. Limax besloot daarom de bestuurder van Online 4U in een procedure te betrekken op grond van onrechtmatige daad.
 
De volgende vragen stonden in deze procedure centraal. Wist of moest de bestuurder redelijkerwijs begrijpen dat Online 4U niet of niet binnen redelijke termijn aan haar verplichtingen jegens Limax zou kunnen voldoen. Wist of moest de bestuurder redelijkerwijs begrijpen dat Online 4U geen verhaal zou bieden. Bij de beantwoording van deze vragen werd gekeken naar de wetenschap van de bestuurder op het moment van de bestelling en betaling door Limax.
 
De rechtbank Breda oordeelde dat er géén sprake was van aansprakelijkheid. Het Hof oordeelde anders. Volgens het Hof was vast komen te staan dat Online 4U op de datum van de door Limax geplaatste bestelling géén voorraden bezat, grote schulden had – ook aan leveranciers – en in elk geval niet binnen de op de website vermelde termijn van 6 à 8 werkdagen kon leveren. Voorts was vast komen te staan dat de bestuurder van Online 4U van het een en ander op de hoogte was en wist dat het ook velen van zijn concurrenten slecht verging. Het lag op zijn weg om aan te tonen dat hij gezien alle feiten en omstandigheden de overeenkomst met Limax kon nakomen. Dit had hij in de procedure nagelaten.
 
Het Hof oordeelde vanwege het voorgaande dat de bestuurder op het moment van de bestelling en betaling door Limax wist of redelijkerwijs had moeten begrijpen dat Online 4U niet of niet binnen de redelijke termijn aan haar verplichtingen jegens Limax zou kunnen voldoen. Daarnaast wist de bestuurder of had hij redelijkerwijs moeten begrijpen dat Online 4U geen verhaal zou bieden voor de schade. Door als bestuurder de bestelling van Limax desondanks zonder voorbehoud te aanvaarden en haar betaling te onthouden handelde de bestuurder onrechtmatig jegens Limax. De bestuurder diende daarom de schade van Limax te vergoeden.
 
Het is de vraag of het arrest van het Hof in lijn is met de bestaande rechtspraak. In het verleden is door de Hoge Raad namelijk geoordeeld dat een bestuurder slechts persoonlijk aansprakelijk is wanneer hem een voldoende ernstig verwijt treft. Of er sprake is van een ernstig verwijt hangt af van de concrete omstandigheden van het geval. De Hoge Raad heeft hiervan een voorbeeld gegeven. Er is sprake van een voldoende ernstig verwijt als de bestuurder een verplichting is aangegaan terwijl hij wist of redelijkerwijze behoorde te begrijpen dat de vennootschap niet, of niet binnen een redelijke termijn, aan haar verplichtingen zou kunnen voldoen.
 
Behoorde de bestuurder van Online 4U daadwerkelijk te begrijpen dat de vennootschap niet zou kunnen nakomen? Was er sprake van een voldoende ernstig verwijt? Over het laatste werd door het Hof niet gesproken.
 
Uit het arrest van het Hof kan in ieder geval worden afgeleid dat voorzichtigheid geboden is. Een bestuurder is al snel persoonlijk aansprakelijk. Wanneer een vennootschap in financiële nood verkeert, dient de bestuurder zich bij het aangaan van nieuwe overeenkomsten af te vragen of de overeenkomst die wordt gesloten door de vennootschap kan worden nagekomen. Indien de bestuurder van mening is dat de vennootschap kan nakomen, dan dient de bestuurder voldoende informatie te vergaren waaruit blijkt dat hij hier ook daadwerkelijk van uit mag gaan.
 
Mw. mr. L. Wonnink