Op zoek naar een steunvordering? Houd het binnen de perken!

Gepubliceerd op 23-12-2013

In het huidige economische klimaat kan het voorkomen dat debiteuren hun schulden niet betalen, ook als u uw debiteurenpositie goed in de gaten houdt. In de praktijk worden de openstaande vorderingen na één of twee aanmaningen alsnog betaald, maar soms is het noodzakelijk nadere maatregelen te treffen. Vaak zal dan de betreffende debiteur worden gedagvaard, eventueel nadat eerst conservatoir beslag is gelegd op diens activa. Met het toewijzende vonnis in de hand, kunt u zich dan verhalen op de activa van de debiteur, zodat u alsnog uw vorderingen betaald krijgt.

Maar er zijn meer mogelijkheden. Zo kunt u ook het faillissement van de debiteur aanvragen. Een faillissementsverzoek is een goedkoop, snel en effectief incassomiddel. De debiteur zal in de regel namelijk koste wat kost willen voorkomen dat hij failliet wordt verklaard, zodat hij alsnog snel tot betaling zal overgaan. Daarna kan het faillissementsverzoek worden ingetrokken. Een faillissementsverzoek wordt door de rechtbank gehonoreerd als de debiteur in de toestand verkeert dat hij heeft opgehouden zijn schulden te betalen. Vereist is dan ook dat de debiteur de schulden van in ieder geval meer dan één partij onbetaald laat – het zogeheten pluraliteitsvereiste – én dat hij ook daadwerkelijk heeft opgehouden te betalen. U dient dan ook een andere schuldeiser van de debiteur te zoeken om diens vordering als steunvordering mee te nemen in het faillissementsverzoek.

Uit de uitspraak van de Rechtbank Zeeland – West-Brabant van 14 juni 2013 blijkt dat ook de Ontvanger van de Belastingdienst op zoek was naar een steunvordering om zodoende het faillissement van een debiteur aan te vragen. In die kwestie had de debiteur voor controledoeleinden zijn administratie aan de Belastinginspecteur verstrekt. De Ontvanger heeft die administratie doorgespit en geconcludeerd dat de debiteur 180 schuldeisers had. Onder de noemer "van dik hout zaagt men planken" heeft de Ontvanger daarop die 180 schuldeisers aangeschreven met het verzoek aan te geven of zij bereid waren een steunvordering te verlenen.

Dit schoot de debiteur in het verkeerde keelgat en hij heeft dan ook de Ontvanger in een kort-gedingprocedure betrokken. In die procedure vorderde hij onder meer dat de Ontvanger zou worden bevolen om aan alle geadresseerden een bericht toe te zenden dat de eerdere brief als ongeschreven diende te worden beschouwd.

De voorzieningenrechter overwoog dat het toezenden van de brief disproportioneel en onzorgvuldig is geweest, nog daargelaten het antwoord op de vraag of de Ontvanger misbruik van zijn bevoegdheid heeft gemaakt door zakelijke relaties van de debiteur te benaderen door middel van gebruikmaking van gegevens die de debiteur voor controledoeleinden aan de Belastinginspecteur had verstrekt. De Ontvanger had er ook voor kunnen kiezen om slechts één of twee schuldeisers te benaderen en af te wachten of die schuldeisers bereid waren een steunvordering te verlenen. Van een gerechtvaardigd belang aan de zijde van de Ontvanger om alle schuldeisers aan te schrijven, is niet gebleken. De Ontvanger werd dan ook bevolen de schuldeisers aan te schrijven met de mededeling dat de eerdere brief als ongeschreven diende te worden beschouwd.

De conclusie die uit deze uitspraak dient te worden getrokken, is dat u als faillissementsaanvragende partij proportioneel en zorgvuldig te werk dient te gaan. Uiteraard zult u in de regel niet beschikken over de administratie van de debiteur, maar wellicht weet u uit anderen hoofde wel wie de zakelijke relaties van de betreffende debiteur zijn. Het is in dat geval – gelet op de uitspraak – af te raden ineens al die zakelijke relaties aan te schrijven. Juist omdat al met twee onbetaalde vorderingen aan het pluraliteitsvereiste is voldaan, verdient het aanbeveling om eerst één of twee van die bij u bekende relaties aan te schrijven, met het verzoek een steunvordering te verlenen.

Met de alsdan verkregen steunvordering kunt u dan het faillissementsverzoek aan de rechtbank richten om zodoende alsnog de betaling van uw vordering af te dwingen, en daar was het immers allemaal om te doen!

Mr. R.C. Faase
Vakgroep Insolventierecht & herstructurering
faase@bierman.nl